nrk_foto.jpg
Artikel

Is het tijd voor een NRK 3D-printing groep?

De markt van additieve fabricage is volwassen geworden


Sinds het begin van dit millennium heeft 3D-printen zich ontwikkeld van een experimentele nieuwe techniek die vooral werd gebruikt om prototypes van producten te maken tot een industriële productietechniek om snel complexe vormen te maken, met toenemende nauwkeurigheid. Met het volwassen worden van de technologie stegen ook de toepassingen in industriële, bedrijfsmatige omgevingen. 3D-printen is anno 2019 uitgegroeid tot een techniek die door veel bedrijven in de rubber- en kunststofindustrie wordt binnengehaald. Het is de technische en commerciële versterking van de concurrentiepositie van bedrijven. Reden voor branchevereniging NRK om te onderzoeken of er belangstelling bestaat om een belangengroep op te richten. 

 

Een jaar of tien geleden kreeg je nog alle aandacht met je 3D-geprinte manchetknopen of broche: dergelijke producten hadden vooral attentiewaarde. Met een 3D-printer toonde je als bedrijf dat je de ontwikkeling nauwlettend volgde, beter nog: ze mede vorm gaf. In 2019 is de 3D-printen geen gadget die oh’s en ah’s oproept, maar een serieus onderdeel van industriële productie.

 

3D bij steeds meer bedrijven

Het aantal 3D printers in Nederland – waaronder de printers die worden gebruikt voor kunststof producten – neemt snel toe. Goede cijfers zijn er niet, maar het aantal bedrijven in de sector ligt ruim boven de honderd. Enkele voorzichtige schattingen voor de waardeketen van 3D-printbedrijven, die uit de start-up fase zijn:

  1. producenten van filament (thermoplasten, vaak PLA, ABS) en multi-jet printen (thermoharders) >30;
  2. producenten van commerciële eindproducten en matrijzen >40; en
  3. producenten van modellen en prototypes, inclusief eigen gebruik >60.

De bedrijven zijn een mix van nieuwe bedrijven die volledig op 3D zijn gericht en uiteenlopende bestaande bedrijven die 3D als een techniek hebben omarmd, al dan niet in een aparte businessunit.

 

Tijd om te organiseren?

3D-printen met kunststof heeft zich in de afgelopen jaren dus tot een duidelijke nieuwe productietechniek ontwikkeld, met een bijbehorend eigen marktsegment. Deze groep bedrijven wordt nu niet georganiseerd, waarbij het de vraag is of dat in het belang van de bedrijven en ontwikkeling van 3D-printen is. Daarom neemt de NRK het initiatief om te onderzoeken of deze bedrijven interesse hebben in deelname aan een eigen groep, waarin ze elkaar kunnen ontmoeten.

Kijken we naar de technische kennis­uitwisseling, dan zien we dat Mikrocentrum met het RapidPro-netwerk actief is in de regio Eindhoven. Daarnaast is het Polymer Science Park (PSP) in Zwolle sinds 2015 actief met technische ondersteuning voor 3D-printen, maar dan veel meer vanuit individuele vragen van bedrijven. Daarnaast organiseert PSP regel­matig een technologieworkshop 3D-printen.

Daar ligt voor de NRK dus niet de focus van een NRK-groep. De NRK zoekt op technische kennisuitwisseling juist de samenwerking. Drie andere belangen waarop zij wel toegevoegde waarde kan bieden: op bedrijfsniveau de license to produce/operate: op gebied van milieu, energie en arbo heeft de NRK tools die bedrijven helpen aan wettelijke eisen te voldoen. Daarnaast heeft NRK een actieve Innovatiehelpdesk die helpt bij concrete bedrijfsvragen. Onderdeel hiervan is uiteraard het onderlinge contact tussen de bedrijven. Het tweede belang is de lobby vanuit 3D-­­printing naar de overheid, klanten en kennisinstituten, want 3D-printing moet in beleid en financiering vaak de eigen plek nog bevechten. Tot slot zien we in marktontwikkeling en het presenteren van de Nederlandse industrie het derde belang waaraan we willen werken.

 

Contact met collega’s

Jeroen Gross van P3D uit Ypenburg ziet het nut van collegiaal contact. P3D maakt in één week nieuwe producten vanuit de product-CAD-file. Zij richten zich nu op series van 50 tot 200 stuks. Jeroen zoekt nieuwe 3D-printmaterialen waarmee spuitgietmatrijzen gemaakt kunnen worden en is geïnteresseerd in nieuwe materialen die hogere temperaturen verdragen. Ook is het zoeken naar materialen waarmee grotere series geproduceerd kunnen worden.

Omdat de series met 3D-printing groter worden en ook de nauwkeurigheid toeneemt, ziet hij dat het gat met de traditionele productie steeds kleiner wordt. Andere trends zijn de toenemende productiesnelheid en dat de variatie in grootte van 3D-print producten toeneemt: ze worden soms kleiner, maar vooral ook groter.

Hij ziet de toekomst van 3D-printing roos­kleurig in. Een belangrijke markt die omgaat naar 3D is de vervangingsmarkt (van bijvoorbeeld auto-onderdelen). Met 3D-printing hoeven niet langer tientallen jaren onderdelen in voorraad te worden gehouden, wat forse kosten­besparingen oplevert. Hij voorziet dat dealers bij de importeur hun order plaatsen en dat die bijvoorbeeld wekelijks centraal worden geprint en uitgeleverd.

 

Polymer Science Park

Als sinds 2015 wonen er 3D-printing bedrijven op de Campus van Polymer Science Park in Zwolle. 3D-printing is een van de innovatievelden waarop PSP actief is. De insteek is vanuit de gespecialiseerde producten die bedrijven maken. Daarbij komen verschillende print­technieken en materialen aan bod. Bedrijven zijn gespecialiseerd, bijvoorbeeld in werken met hyperperformance polymeren zoals PEEK, maar ook multi-jet printen met thermoharders voor grote vormdelen. Een ander bedrijf richt zich op speelgoed en designmeubelen. In een PSP-­innovatiecluster staat het printen van PP-buizen centraal. PSP werkt samen met NRK PVT Kunststofverwerkers en organiseerde ook een busreis naar de beurs Materialize in februari 2018.

PSP ziet als trend de ontwikkeling naar hoogwaardige en unieke vormdelen. Er worden grote stappen gezet, zowel bij printtechniek als in materialen. Een belangrijke ontwikkeling is het 3D-printen met granulaat. Dat is belangrijk om de techniek energiezuiniger te maken, maar opent ook de weg naar printen met recyclaat: een belangrijke stap richting circulair produceren.  



Kennismakingsbijeenkomst

De komende tijd zal NRK via artikelen en persberichten de bedrijven in de 3D-­printing sector bereiken met de uitnodiging om deel te nemen aan een eerste oriënterende workshop, op 15 mei bij P3D in Den Haag. Tijdens de workshop gaan enkele sprekers in op de actuele trends en spreken de aanwezigen zich aan de hand van stellingen uit over het nut en noodzaak van een NRK Groep 3D-printing. Een aanmeldformulier vindt u op www.nrk.nl. Meer informatie bij Erik de Ruijter (e-mail: deruijter@nrk.nl) of Martin van Dord (e-mail: vandord@nrk.nl).